Kategorie | Teksty Ojców

Beda Czcigodny: co się stanie z figowcem niedającym owoców?

fico-sterile

Powiedział więc tę przypowieść. Pewien człowiek zasadził w swojej winnicy drzewo figowe.

To drzewo figowe może wskazywać na naturę rodzaju ludzkiego. Została dobrze zasadzona, czyli stworzona na podobieństwo swojego Twórcy. Lecz gdy przez trzy lata Bóg szuka owocu, ona odmawia go wydać, ponieważ odmówiła posłuszeństwa przed Prawem, pod Prawem i pod Łaską. Rzeczywiście jeśli spojrzysz ku sprawom wznioślejszym, zauważysz, że to drzewo jest obrazem ludzi – jeśli patrzysz ogólnie, a jeśli szczegółowo – to synagogi. Gdy bowiem wygłasza ten straszny i przerażający wyrok: „Jeśli nie nawrócicie się, wszyscy podobnie zginiecie”, od razu dołącza przypowieść o nieowocującym drzewie, które ma być wykopane, i otwarcie uczy ludzi, do których przemawia, że na wzór pozbawionego owoców figowca będą wycięci, jeśli się nie nawrócą. Winnicą Pana Zastępów jest zaś dom Izraela, jak dowiadujemy się z pieśni Izajasza (Iz 5,7). Ustanowiona w tym domu Synagoga jest więc figowcem w winnicy. Lecz Ten, który pozwolił, żeby Jego winnicę rozgrabili przechodzący drogą, tutaj rozkazał, żeby także figowiec został wycięty.

I przychodził szukać na nim owocu, ale nie znalazł.

Ten, który ustanowił przez Mojżesza synagogę, ukazał się jako narodzony w ciele Pan i wielokrotnie nauczając w synagodze szukał owocu wiary, lecz nie znalazł go w umysłach faryzeuszy.

Powiedział więc do uprawiającego winnicę: Oto już są trzy lata jak przychodzę szukając na tej winnicy owocu i nie znajduję.

Przy pomocy uprawiającego winnicę został ukazany zastęp apostołów i nauczycieli, których modlitwom i upomnieniom zalecono usilną troskę o lud Boży. Im bowiem Pan wielokrotnie skarżył się na bezowocne plemię żydowskie, ponieważ przez trzy lata swojego nawiedzenia – czyli w czasie przepisów Prawa, pouczeń Proroków i łaski jaśniejącej Ewangelii – byli wybitnie oziębli.

Zetnij je, po co jeszcze zajmuje ziemię?

Plemię żydowskie zostało ścięte nie przez apostołów, ale przez Rzymian, to znaczy wyrzucone z ziemi obiecanej. Lecz mówi: zetnij je”, bo kładąc im przed oczy klęskę mającego nadejść ścięcia nakłania do nawróceni. Słusznym wyrokiem pozbawieni zostali ziemi, gdy utracili panowanie, bo z miłości ku niej prześladowali obywateli nieba, nie przelękli się zabicia samego Króla nieba i ziemi mówiąc przez swoich kapłanów i faryzeuszów: „Jeśli Mu na to pozwolimy, wszyscy uwierzą w Niego, przyjdą Rzymianie i zniszczą zarówno nasze miejsce, jak i nasz lud”.

Możliwe jest także, że w obrazie ziemi zajmowanej przez bezpłodnego figowca przedstawiony został tłum ludu żydowskiego, który uciskany był przez szkodliwy cień przywódców, aby nie mogli przyjąć światła prawdy i aby nie zajaśniało im słońce większej miłości. Przykład ich nieprawości był dla ludu przeszkodą. Słusznie więc, że w innym miejscu Zbawca mówi do nich: „Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo zamykacie Królestwo Niebios przed ludźmi. Sami nie wchodzicie, a wchodzącym wejść nie pozwalacie” (Mt 23,13)

A on mu odpowiedział: Panie, zostaw je jeszcze na ten rok, aż okopię je.

Jest to głos apostołów, którzy po męce Pana usilnie wstawiali się za Żydami, aby z powodu ludzi, którzy się nie nawrócili, nie cierpieli zemsty za ukrzyżowanie Pana. Mówi: „aż je okopię”, co znaczy: uderzę nisko korzeń bezowocnego umysłu dwustronnie zaostrzoną motyką – aktualnymi uciskami oraz lękiem przed wiecznym potępieniem. Każdy bowiem rów znajduje się w nisko w dole. A każde karcenie, gdy dociera do umysłu, upokarza.

I obłożę nawozem.

To znaczy, ukaże duszy zło, które prowadziło do potępienia, i dzięki uderzeniu jakby smrodu nawozu otrzeźwię ją.

I jeśli wyda jakiś owoc… Jeśli zaś nie, w przyszłości je wytniesz.

Gdy powiedział: „I jeśli wyda jakiś owoc…”, nie dodał, co się stanie, ale zawiesił zdanie. Gdy zaś dorzucił: „A jeśli nie”, następnie dołączył wyrok przyszłego potępienia mówiąc: „w przyszłości je wytniesz”. Najwidoczniej widział synagogę jako bardziej skłaniającą się ku odrzuceniu, niż do zaufania Bogu. Dlatego też w innym miejscu przy pomocy znaków ukazał ten sam obraz, który tutaj czyni słowami, gdy skazał nieurodzajne drzewo figowe na potępienie wiecznej bezpłodności, ukazując, że to drzewo, chociaż okopane upomnieniem apostoła i nawożone ukazaniem grzechów, nie zgromadzi żadnego owocu nawrócenia, ale będzie usunięte surowością ciosu obusiecznej siekiery.

Beda Czcigodny, Komentarz do Ewangelii Łukasza

Tłum. P.M.Szewczyk

V Niedziela Wielkiego Postu: Jezus i cudzołożnica IV Niedziela Wielkiego Postu: o owcy i o drachmie IV Niedziela Wielkiego Postu: O synu, który opuszcza ojca II niedziela Wielkiego Postu: przemienienie Jezusa I Niedziela Wielkiego Postu: kuszenie Jezusa Teczka Bedy

Dodaj Komentarz

Pierwsza multimedialna publikacja patrystyczna

Kinoteka Patrystyczna

Myśl Ojców na dziś

Wszelkie Pismo, drogie dziecko, które posiadamy: stare i nowe, jest natchnione przez Boga i przydatne do nauczania – jak jest napisane – natomiast Księga Psalmów ma dla sięgających po nią jakąś szczególnie trafną naukę. Każda księga bowiem wykonuje posługę wobec sobie właściwego orędzia i je ogłasza, natomiast Księga Psalmów niczym rajski ogród wyśpiewuje to, co opowiedziane jest w Piśmie, i pokazuje w swoich pieśniach to, co jest istotne w tych księgach.
Atanazy Wielki, List do Marcelina, 1, IV wiek po Chr.

Słowniczek

Ojcowie Kościoła (łac.) – pisarze i teologowie we wczesnym chrześcijaństwie, w epoce bezpośrednio po czasach apostolskich, których datą graniczną jest śmierć ostatniego Apostoła. Pierwszymi Ojcami Kościoła byli Ojcowie Apostolscy (Patres apostolici), nazwani tak ze względu na to, iż uczestniczyli jeszcze w Kościele, któremu przewodzili Apostołowie lub pisali pod bezpośrednim wpływem życia Kościoła czasów apostolskich. Okres ojców trwał aż do VIII wieku. Doktryna starożytnych i wczesnośredniowiecznych ojców Kościoła, a także dział teologii zajmujący się ich nauczaniem, nazywa się patrystyką.

Patrystyka (łac. patristica, od (łac.) patres, gr. πατήρ) – nauka zajmująca się twórczością i życiem Ojców Kościoła i pisarzy starochrześcijańskich oraz epoką, w której żyli. Patrystyka może być działem historii albo teologii. Jako nauka teologiczna jest ściśle powiązana z dogmatyką (a konkretnie z historią dogmatów).

Patrologia (gr. patres + logos) – nauka Ojców Kościoła, działających w pięciu pierwszych wiekach. Obejmuje dwa wielkie obszary zagadnień, którymi zajmowali się Ojcowie: o Bogu i o człowieku.