Teodoret z Cyru: Cesarzowa Helena i Krzyż Święty

helena

[Wznoszeniu bazylik] nie kto inny się przysłużył, ale sama matka cesarza, owa kobieta zdobna synem i chwalona przez wszystkich pobożnych, która porodziła tę wielką jasność i dostarczyła mu pokarmu pobożności. Ona znosiła trudy drogi i nie zważała na cierpienia starości. Przedsięwzięła bowiem tego rodzaju podróż tuż przed śmiercią i osiągnęła kres życia wieku osiemdziesięciu lat. Skoro bowiem zobaczyła to miejsce, które przyjęło mękę będącą naszym wspólnym zbawieniem, natychmiast nakazała zburzyć tamtą haniebną świątynię i usunąć ziemię. Gdy zaś ukazał się grób, który był wcześniej ukryty, ujrzano trzy krzyże, które były pochowane obok grobu Pańskiego. I wszyscy bez wątpliwości poznali, że jeden z nich był krzyżem naszego Pana i Zbawcy, a pozostałe łotrów wraz z Nim ukrzyżowanych, jednak nie wiedzieli, którego dotykało ciało Pańskie i który otrzymał kroplę cennej krwi. Lecz ów bardzo mądry i naprawdę boski Makary, biskup miasta, rozwiązał zagadkę w następujący sposób. Poznał moc krzyża Zbawcy dotykając po gorliwej modlitwie każdym z tych krzyży pewnej szlachetnej kobiety, która była dotknięta ciężką chorobą. W momencie bowiem gdy ten krzyż dotknął kobiety, ustała ta przykra choroba, a ona ukazała się jako człowiek zdrowy.

W ten sposób więc matka cesarza dowiedziała się, czego chciała, i troszcząc się o głowę swego syna jedne gwoździe umieściła na hełmie cesarskim, aby oddalały pociski nieprzyjaciół, a inne dołączyła do wędzidła konia zapewniając bezpieczeństwo cesarza i wypełniając starożytne proroctwo. Już bowiem dawniej prorok Zachariasz wołał: „To co święte będzie nawet na wędzidle dla Pana wszechmogącego” (Za 14,20,LXX). Dużą część krzyża Zbawcy natomiast przekazała do pałacu cesarskiego, natomiast dla reszty wykonała skrzynię ze srebra, dała biskupowi miasta i nakazała strzec dla przyszłych pokoleń tę pamiątkę zbawienia. Wybudowała te wielkie i wspaniałe budowle gromadząc zewsząd rzemieślników obrabiających wszelkiego rodzaju materiały. Wydaje mi się jednak zupełnie niepotrzebne opisywanie ich piękna i wielkości, skoro wszyscy, że tak powiem, miłośnicy Boga udają się tam oglądać wielki splendor tych dzieł.

Ta czcigodna i wielce chwalebna cesarzowa uczyniła jeszcze jedną rzecz zasługującą na pamięć. Zgromadziła razem wszystkie kobiety, które przez życie zachowały dziewictwo, położyła je na wielu łożach biesiadnych i sama wypełniła wobec nich zadania służącej: usługiwała, podawała potrawy, przynosiła kielichy, serwowała wino, nalewała, nosiła wodę i wylewała na ich ręce. Gdy wypełniła te i tym podobne czyny, wróciła do syna i pośród czci przeszła do innego życia, po tym jak przekazała synowi wiele nakazów dotyczących pobożnego sposobu życia i oblała go pożegnalnymi błogosławieństwami. Otrzymała więc po śmierci szacunek tego rodzaju, który winna otrzymać osoba troszcząca się o Boga wszechświata tak gorliwie i gorąco.

Teodoret z Cyru, Historia kościelna, I,8

Tłum.: P.M.Szewczyk

Dodaj Komentarz

Newsletter

Kolejna multimedialna publikacja patrystyczna

Kinoteka Patrystyczna

Myśl Ojców na dziś

Ja bowiem wiem i wierzę, że nawet po swoim zmartwychwstaniu Jezus był w ciele. A kiedy przyszedł do Piotra z towarzyszami, powiedział do nich: „Weźcie, dotknijcie mnie i zobaczcie, że nie jestem bezcielesnym demonem”. I natychmiast dotknęli Go i uwierzyli, trzymając się mocno Jego ciała i ducha. Dlatego też śmiercią wzgardzili i okazali się ponad śmierć wyżsi.
Ignacy z Antiochii, List do Smyrneńczyków, II wiek po Chr.

Słowniczek

Ojcowie Kościoła (łac.) – pisarze i teologowie we wczesnym chrześcijaństwie, w epoce bezpośrednio po czasach apostolskich, których datą graniczną jest śmierć ostatniego Apostoła. Pierwszymi Ojcami Kościoła byli Ojcowie Apostolscy (Patres apostolici), nazwani tak ze względu na to, iż uczestniczyli jeszcze w Kościele, któremu przewodzili Apostołowie lub pisali pod bezpośrednim wpływem życia Kościoła czasów apostolskich. Okres ojców trwał aż do VIII wieku. Doktryna starożytnych i wczesnośredniowiecznych ojców Kościoła, a także dział teologii zajmujący się ich nauczaniem, nazywa się patrystyką.

Patrystyka (łac. patristica, od (łac.) patres, gr. πατήρ) – nauka zajmująca się twórczością i życiem Ojców Kościoła i pisarzy starochrześcijańskich oraz epoką, w której żyli. Patrystyka może być działem historii albo teologii. Jako nauka teologiczna jest ściśle powiązana z dogmatyką (a konkretnie z historią dogmatów).

Patrologia (gr. patres + logos) – nauka Ojców Kościoła, działających w pięciu pierwszych wiekach. Obejmuje dwa wielkie obszary zagadnień, którymi zajmowali się Ojcowie: o Bogu i o człowieku.