Kategorie | Historia, Świat Ojców

Leon Wielki

leonwielki

Leon Wielki przyszedł na świat na półwyspie Apenińskim, w Toskanii. W młodym wieku odebrał w Rzymie gruntowne wykształcenie, dzięki czemu nie były mu obce filozofia, retoryka, literatura grecka czy łacińska. W Wiecznym Mieście Leon rozpoczął posługę jako archidiakon Kościoła katolickiego, przyjmując święcenia około roku 430. Dokładnie nie wiadomo kiedy, ale z pewnością już wcześniej, Leon zaprzyjaźnił się w Rzymie z Janem Kasjanem. Przyjaźń z tym człowiekiem, ważnym dla rozwoju zachodniego monastycyzmu (Jan został opatem klasztoru w Marsylii) zaowocowała między innymi tym, że na prośbę przyszłego papieża Kasjan napisał (jak się przypuszcza w 430 roku) swoje ostatnie dzieło De incarnatione Domini contra Nestorium libri VII.

Lata służby i posługi dla Kościoła i dla ludu Bożego doprowadziły Leona do wyboru na następcę św. Piotra. W rok 440 rozpoczął urzędowanie jako biskup Rzymu, a jego pontyfika miał odcisnąć mocne piętno w przestrzeni życia społecznego i życia Kościoła.

Już w czasach swojej młodości Leon musiał się zmierzy się z bardzo trudnymi doświadczeniami, które potem, już w czasie jego pontyfikatu, powróciły: najazdami barbarzyńskich plemion na Cesarstwo i Rzym. Jako młodzieniec Leon patrzył jak plemię Wizygotów pod dowództwem Alaryka zdobywa i plądruje Rzym 24 sierpnia 410 roku. Jako papież, gdy Wieczne Miasto znalazło się w podobnym niebezpieczeństwie, podjął próbę uratowania Rzymu. Po 12 latach od rozpoczęcia jego pontyfikatu Hunowie prowadzeni przez Attylę wtargnęli do Italii i stanęli pod Rzymem. Wówczas papież ze swymi delegatami wyszedł na spotkanie wodza zamierzającego zdobyć miasto. Chciał pertraktować i doprowadzić do rezygnacji ze szturmu na Wieczne Miasto. Udało mu się to osiągnąć: Hunowie odstąpili od zamysłu najazdu na Rzym.

Kilka lat później, a dokładniej w roku 455, zaistniała podobna sytuacja. Tym razem to nie Wizygoci czy Hunowie, Alaryk czy Attyla, lecz inne plemię – Wandalowie prowadzeni przez Genzeryka śladem poprzednich najeźdźców przygotowywali się do zdobycia miasta. Poczuwając się do obowiązku obrony Rzymu Leon znów zainterweniował. Tym razem nie udało mu się osiągnąć w pełni zamierzonego celu: ocalił od mordu życie mieszkańców, ale nie udało się uniknąć grabieży miasta.

Działanie papieża Leona I w przestrzeni apologetycznej, dogmatycznej i duszpasterskiej to osobna karta historii jego życia, nie mniej istotna niż jego zaangażowanie w układy między Rzymem a barbarzyńcami. Leon zwalczał różnorakie ruchy heretyckie, z jakimi przyszło mu zetknąć się w czasie jego pontyfikatu. Zwalczał dualistyczne poglądy manichejskie, gardzące ludzkim ciałem idee pryscyliańskie czy wreszcie umniejszającą znaczenie łaski Boga w zbawieniu człowieka naukę mnicha Pelagiusza. Oprócz tego włączył się w spór Eutychesa, mnicha z Konstantynopola z jego biskupem, Flawianem. Eutyches głosząc poglądy o zmieszaniu się w Chrystusie boskiej i ludzkiej natury po wcieleniu nie odstąpił od uznanych za błędne opinii i stał się twórcą nowej herezji: monofizytyzmu. Słynny list Leona Tomus ad Flavianum spisany dnia 14 czerwca 449 roku wyjaśnia i precyzuje ortodoksyjną naukę chrystologiczną. Prawda zawarta w Tomus ad Flavianum przyczyniła się w znacznym stopniu do ogłoszenia 25 października 451 roku definicji chrystologicznej na soborze powszechnym w Chalcedonie.

Pontyfikat papieża Leona I kończy się wraz z jego śmiercią w roku 461. Warto nadmienić, że przydomek „Wielki” w okresie patrystycznym nadany został tylko dwóm papieżom. Obok wspominanego dziś Leona był to papież Grzegorz I.

Mariusz Piątek

Dodaj Komentarz

Kolejna multimedialna publikacja patrystyczna

Kinoteka Patrystyczna

Myśl Ojców na dziś

Bóg posłał swojego Syna zrodzonego z niewiasty. Syn stał się człowiekiem, aby nas przez to w nim samym ubóstwić. Stał się z niewiasty i narodził się z dziewicy, aby nasze tułacze zrodzenie skierować ku Niemu i abyśmy stali się następnie ludem świętym i uczestnikami boskiej natury.
Atanazy Wielki, List do Adelfiosa, IV wiek po Chr.

Słowniczek

Ojcowie Kościoła (łac.) – pisarze i teologowie we wczesnym chrześcijaństwie, w epoce bezpośrednio po czasach apostolskich, których datą graniczną jest śmierć ostatniego Apostoła. Pierwszymi Ojcami Kościoła byli Ojcowie Apostolscy (Patres apostolici), nazwani tak ze względu na to, iż uczestniczyli jeszcze w Kościele, któremu przewodzili Apostołowie lub pisali pod bezpośrednim wpływem życia Kościoła czasów apostolskich. Okres ojców trwał aż do VIII wieku. Doktryna starożytnych i wczesnośredniowiecznych ojców Kościoła, a także dział teologii zajmujący się ich nauczaniem, nazywa się patrystyką.

Patrystyka (łac. patristica, od (łac.) patres, gr. πατήρ) – nauka zajmująca się twórczością i życiem Ojców Kościoła i pisarzy starochrześcijańskich oraz epoką, w której żyli. Patrystyka może być działem historii albo teologii. Jako nauka teologiczna jest ściśle powiązana z dogmatyką (a konkretnie z historią dogmatów).

Patrologia (gr. patres + logos) – nauka Ojców Kościoła, działających w pięciu pierwszych wiekach. Obejmuje dwa wielkie obszary zagadnień, którymi zajmowali się Ojcowie: o Bogu i o człowieku.